Nadziąślak u psa – czym jest zmiana pojawiająca się na dziąśle?

Nadziąślak u psa to określenie stosowane wobec miejscowego rozrostu wyrastającego z dziąsła lub tkanek otaczających ząb. Zmiana może mieć postać niewielkiego, gładkiego guzka, ale czasami stopniowo osiąga znaczne rozmiary, utrudniając gryzienie i zamykanie pyska. Nie każdy nadziąślak jest nowotworem złośliwym, jednak wygląd zmiany nie pozwala jednoznacznie określić jej charakteru. Każdy guzek w jamie ustnej powinien zostać zbadany przez lekarza weterynarii.

Guzy jamy ustnej stanowią około 6–7% wszystkich nowotworów rozpoznawanych u psów. Wśród zmian łagodnych często diagnozowane są rozrosty wywodzące się z tkanek związanych z zębem i więzadłem przyzębia. Nadziąślaki występują przede wszystkim u psów dorosłych i starszych, ale mogą pojawić się również u młodszych zwierząt.

Jak wygląda nadziąślak u psa?

Zmiana najczęściej wyrasta bezpośrednio z dziąsła i początkowo może przypominać jego niewielkie zgrubienie. Bywa różowa, czerwonawa albo zbliżona kolorem do otaczających tkanek. Jej powierzchnia może być gładka lub nieregularna, a konsystencja – miękka, sprężysta albo twarda. Niektóre nadziąślaki są osadzone na szerokiej podstawie, inne przypominają guzek połączony z dziąsłem wąską szypułą.

Rozrost może pojawić się zarówno w okolicy siekaczy, jak i kłów, przedtrzonowców czy zębów trzonowych. Część zmian rośnie powoli i długo nie powoduje widocznych dolegliwości. Inne mogą ulegać podrażnieniu podczas jedzenia, krwawić lub owrzodzieć. Większe nadziąślaki bywają przygryzane przez psa, co prowadzi do powtarzających się urazów i stanów zapalnych.

Jakie objawy powinny zaniepokoić opiekuna?

Pierwszym sygnałem jest najczęściej zauważalny guzek na dziąśle. Do wizyty w gabinecie powinny skłonić także krwawienie z jamy ustnej, nadmierne ślinienie, nieprzyjemny zapach z pyska, trudności z chwytaniem karmy oraz niechęć do gryzienia twardych pokarmów.

Pies może żuć tylko jedną stroną pyska, upuszczać jedzenie z miski albo nagle zacząć unikać gryzaków i zabawek. W przypadku większych zmian może dojść do przemieszczania zębów, zmiany ułożenia zgryzu lub asymetrii pyska. Objawy te nie zawsze są jednak wyraźne. Zwierzęta często długo jedzą mimo bólu, dlatego brak utraty apetytu nie oznacza, że zmiana jest niegroźna.

Czy nadziąślak może być złośliwy?

Określenie „nadziąślak” opisuje przede wszystkim wygląd i lokalizację zmiany, a nie jej dokładny typ. Podobnie mogą wyglądać łagodne rozrosty, miejscowo agresywne guzy zębopochodne, a także nowotwory złośliwe. Samo obejrzenie guzka nie wystarcza więc do postawienia pewnego rozpoznania.

W badaniu obejmującym 189 nadziąślaków u psów około 57% stanowiły zmiany włókniste, 23% zmiany kostniejące, 18% postacie akantomatyczne, a nieco ponad 2% rozrosty olbrzymiokomórkowe. Średni wiek diagnozowanych zwierząt wynosił w zależności od rodzaju zmiany od około 8 do niemal 9 lat. Postać akantomatyczna nie daje zwykle przerzutów, może jednak intensywnie naciekać okoliczną kość i prowadzić do rozchwiania zębów.

Jak przebiega diagnostyka?

Podczas wizyty lekarz ocenia położenie, rozmiar, kształt oraz powierzchnię zmiany, a także stan zębów i przyzębia. Pełne badanie jamy ustnej często wymaga znieczulenia ogólnego, ponieważ pozwala dokładnie obejrzeć guzek, zbadać tkanki pod dziąsłem oraz bezpiecznie pobrać materiał do analizy.

Istotnym elementem diagnostyki są zdjęcia RTG stomatologiczne. Umożliwiają sprawdzenie, czy zmiana wpływa na korzenie zębów i strukturę kości szczęki lub żuchwy. Ostateczne rozpoznanie ustala się na podstawie badania histopatologicznego. Usunięta tkanka jest oceniana pod mikroskopem, co pozwala określić rodzaj zmiany oraz zaplanować dalsze postępowanie.

Na czym polega leczenie nadziąślaka?

Podstawową metodą leczenia jest chirurgiczne usunięcie zmiany. Zakres operacji zależy od wyniku badania, wielkości guzka oraz stopnia zajęcia okolicznych tkanek. W przypadku niewielkich, łagodnych zmian możliwe jest wycięcie nadziąślaka wraz z odpowiednim marginesem. Czasami konieczne okazuje się także usunięcie zęba, z którego otoczenia wyrasta zmiana.

Jeżeli guz nacieka kość, zabieg może wymagać usunięcia jej fragmentu. Pozostawienie komórek zmiany zwiększa ryzyko jej odrośnięcia, dlatego samo powierzchowne odcięcie widocznej części guzka nie zawsze jest skuteczne. Usunięty materiał powinien zostać przekazany do badania histopatologicznego również wtedy, gdy zmiana wygląda łagodnie.

Opieka nad psem po zabiegu

Po operacji pies otrzymuje leki przeciwbólowe, a w uzasadnionych przypadkach także inne preparaty zalecone przez lekarza. Przez określony czas należy podawać miękką karmę oraz zrezygnować z twardych gryzaków, kości i zabawek, które mogłyby podrażnić ranę. Ważne są również wizyty kontrolne pozwalające ocenić proces gojenia.

Jamę ustną psa warto oglądać regularnie, unosząc delikatnie wargi i sprawdzając wygląd dziąseł. W Animal Center podczas badania stomatologicznego lekarz może ocenić zauważoną zmianę, zaplanować diagnostykę obrazową i pobranie materiału oraz dobrać leczenie odpowiednie do jej rodzaju. Wczesne rozpoznanie zwykle pozwala przeprowadzić mniej rozległy zabieg i zmniejsza ryzyko uszkodzenia kości oraz sąsiednich zębów.

---

Stomatologia w Animal Center

ul. Zamiany 12, 02-786 Warszawa

---