Naczyniakomięsak (HSA) u psów – diagnostyka i leczenie w Animal Center

Naczyniakomięsak (hemangiosarcoma, HSA) to agresywny nowotwór złośliwy wywodzący się z komórek śródbłonka naczyń krwionośnych. Jest to jeden z najczęściej diagnozowanych nowotworów u psów, szczególnie u ras takich jak owczarek niemiecki, golden retriever czy labrador retriever. Nowotwór ten może rozwijać się w różnych narządach, najczęściej w śledzionie, sercu, wątrobie oraz skórze. HSA charakteryzuje się wysoką zdolnością do przerzutów, co sprawia, że jego diagnostyka i leczenie są dużym wyzwaniem.

lek. wet. Agnieszka Pawlak - onkolog

Animal Center
ul. Zamiany 12
02-786 Warszawa

Internetowa rezerwacja wizyt

Formularz dla nowych pacjentów

Diagnostyka naczyniakomięsaka u psów

Ze względu na skryty przebieg choroby, pierwsze objawy często pojawiają się nagle i są związane z krwotokiem do jamy brzusznej, opłucnej lub osierdzia. Do symptomów należą osłabienie, bladość błon śluzowych, trudności w oddychaniu, utrata apetytu, a w niektórych przypadkach nagłe załamanie się psa.

Proces diagnostyczny rozpoczyna się od szczegółowego wywiadu oraz badania klinicznego. W przypadku podejrzenia HSA wykonywane są następujące badania:

Badanie krwi – morfologia często wykazuje niedokrwistość regeneratywną, trombocytopenię oraz zmiany w poziomie enzymów wątrobowych.
Ultrasonografia jamy brzusznej – pozwala na wykrycie zmian w śledzionie, wątrobie czy innych narządach.
Echokardiografia – stosowana w diagnostyce HSA serca.
RTG klatki piersiowej – umożliwia ocenę obecności przerzutów w płucach lub obecności płynu w jamie opłucnej.
Biopsja cienkoigłowa lub wycinek chirurgiczny – dla ostatecznego potwierdzenia diagnozy wymagane jest badanie histopatologiczne pobranej próbki.

Leczenie naczyniakomięsaka u psów

Leczenie HSA zależy od lokalizacji guza oraz obecności przerzutów. Najczęściej stosowane metody to:

Chirurgia

Jest to podstawowa metoda leczenia naczyniakomięsaka śledziony oraz skóry. W przypadku guzów śledziony przeprowadza się splenektomię (usunięcie śledziony), co pozwala na usunięcie zmiany pierwotnej i zmniejszenie ryzyka pęknięcia guza i wewnętrznego krwotoku. W przypadku guzów skórnych zaleca się szerokie wycięcie zmiany nowotworowej wraz z marginesem zdrowych tkanek.

Chemioterapia

Ze względu na wysoką skłonność HSA do przerzutowania, chemioterapia jest zalecana jako leczenie uzupełniające po zabiegu chirurgicznym. Najczęściej stosowanym protokołem jest zastosowanie doksorubicyny, samodzielnie lub w połączeniu z innymi cytostatykami. Chemioterapia może wydłużyć czas przeżycia psa i poprawić jego jakość życia, jednak nie prowadzi do całkowitego wyleczenia.

Terapia wspomagająca

W przypadkach zaawansowanego nowotworu stosuje się leczenie paliatywne, które obejmuje:

Transfuzję krwi w przypadku ciężkiej anemii,
Leki przeciwwymiotne i przeciwbólowe,
Terapie wspomagające układ immunologiczny,
Dietę dostosowaną do potrzeb pacjenta onkologicznego.

Objawy naczyniakomięsaka psów

Objawy Ogólnoustrojowe

W miarę postępu choroby mogą pojawić się symptomy ogólnoustrojowe, które wskazują na pogorszenie stanu zdrowia psa:

Osłabienie i apatia – Pies może wydawać się wyjątkowo zmęczony, unikać aktywności i spędzać dużo czasu na odpoczynku.
Spadek masy ciała – Niezależnie od dotychczasowej diety, zwierzę może tracić na wadze z powodu chronicznego stanu zapalnego i utraty apetytu.
Bladość błon śluzowych – U niektórych psów może dojść do anemii, co objawia się bladym wyglądem dziąseł i języka.

Objawy Związane z Krwawieniem

HSA jest szczególnie niebezpieczny ze względu na skłonność do wewnętrznego krwawienia, co może powodować nagłe pogorszenie stanu:

Nagłe osłabienie i zapaść – Zwierzę może nagle osłabnąć, zemdleć lub mieć ataki wstrząsu, co wynika z utraty krwi.
Obrzmienie jamy brzusznej – W przypadku naczyniakomięsaka śledziony lub wątroby, wewnętrzne krwawienie może prowadzić do nagłego powiększenia jamy brzusznej, co jest odczuwalne przy badaniu palpacyjnym.
Ból brzucha – U niektórych psów obserwuje się ból brzucha, szczególnie gdy guz pęka i dochodzi do ostrego krwotoku.

Objawy Lokalizacyjne – Miejsce Guza

Objawy mogą się różnić w zależności od umiejscowienia nowotworu:

Guzy skórne – Choć mniej powszechne, HSA może występować na skórze. W takich przypadkach zauważalne są guzki, które mogą być miękkie lub twarde w dotyku, często z intensywnym, czerwonym lub czarnym zabarwieniem. Zmiany te mogą szybko się powiększać, czasami owrzodzać lub krwawić.
Narząd śledziony – Najczęstszym miejscem występowania HSA jest śledziona. Guzy tego typu często pozostają bezobjawowe przez długi czas, aż do momentu, gdy dochodzi do nagłego krwawienia. Wówczas pies wykazuje objawy nagłej apatii, bólu brzucha oraz wzdęcia.
Guzy serca – W rzadkich przypadkach HSA może wystąpić w obrębie serca, co prowadzi do niewydolności sercowej. Objawy obejmują duszność, kaszel, nietypowe rytmy serca oraz ogólne pogorszenie kondycji.

Objawy Neurologiczne

Jeśli guz przerzutuje do ośrodkowego układu nerwowego lub naciska na struktury nerwowe, mogą pojawić się objawy neurologiczne:

Zaburzenia koordynacji – Pies może mieć trudności z poruszaniem się, potykać się lub wykazywać niestabilność.
Zmiany zachowania – Może dojść do nagłych zmian w zachowaniu, takich jak dezorientacja czy agresja, co wynika z ucisku na struktury nerwowe.

Wahania w Apetycie i Zachowaniu

W wyniku chronicznego bólu i dyskomfortu związanych z rozwojem HSA, psy mogą zmieniać swoje zachowanie:

Zmniejszenie apetytu – Przewlekły ból oraz ogólne osłabienie często prowadzą do spadku zainteresowania pokarmem, co pogłębia stan wyczerpania.
Unikanie aktywności – Zwierzę może unikać zabaw, spacerów i innych codziennych czynności, co wpływa na pogorszenie kondycji fizycznej i psychicznej.

Rokowanie i opieka nad pacjentem

Rokowanie w przypadku HSA jest ostrożne. Średni czas przeżycia po samej operacji wynosi od 1 do 3 miesięcy, natomiast zastosowanie chemioterapii może wydłużyć ten czas do 6-9 miesięcy. W przypadku nowotworu z przerzutami lub guzów serca rokowanie jest bardzo złe.

Psy z HSA wymagają szczególnej opieki, regularnych kontroli weterynaryjnych oraz dostosowanego leczenia wspomagającego. Właściciele powinni być przygotowani na możliwość nagłego pogorszenia stanu zdrowia zwierzęcia oraz konieczność podjęcia decyzji o eutanazji w przypadku znacznego cierpienia psa. Wczesne wykrycie oraz zastosowanie odpowiedniej terapii mogą jednak znacząco poprawić jakość życia pacjenta i zapewnić mu dodatkowe miesiące życia w komforcie.

Weterynarz Onkolog Animal Center