Guzy gruczołu mlekowego u psów – diagnostyka i leczenie w Animal Center

Guzy gruczołu mlekowego u psów to jedno z najczęściej diagnozowanych schorzeń onkologicznych, zwłaszcza u starszych suk. Nowotwory te mogą mieć charakter łagodny lub złośliwy, dlatego kluczowe jest szybkie rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia. Wczesna diagnostyka i interwencja chirurgiczna znacząco zwiększają szanse na pełne wyleczenie i poprawę jakości życia zwierzęcia.

Animal Center
ul. Zamiany 12
02-786 Warszawa

Diagnostyka guza gruczołu mlekowego

Diagnostyka guzów gruczołu mlekowego obejmuje kilka kluczowych etapów, które pozwalają na ocenę stopnia zaawansowania choroby oraz określenie najlepszego sposobu leczenia. Pierwszym krokiem jest dokładne badanie kliniczne, podczas którego lekarz weterynarii ocenia obecność zmian w obrębie gruczołów mlekowych, ich wielkość, konsystencję oraz ruchomość względem otaczających tkanek.

Niezwykle istotnym elementem diagnostyki jest wykonanie badań obrazowych, takich jak:

• USG jamy brzusznej – w celu oceny ewentualnych przerzutów do narządów wewnętrznych,
• RTG klatki piersiowej – umożliwia wykrycie zmian przerzutowych w płucach,
• Tomografia komputerowa (TK) lub rezonans magnetyczny (MRI) – stosowane w przypadkach zaawansowanych zmian lub w celu dokładniejszej oceny rozprzestrzenienia nowotworu.

Ważnym krokiem diagnostycznym jest także biopsja cienkoigłowa (BAC) lub biopsja wycinkowa, które pozwalają na wstępne określenie charakteru guza. W przypadku podejrzenia nowotworu złośliwego zaleca się również wykonanie badania histopatologicznego pobranego wycinka, co pozwala na precyzyjne określenie rodzaju nowotworu i dobranie odpowiedniego leczenia.

Leczenie guzów gruczołu mlekowego u psów

Leczenie guzów gruczołu mlekowego jest uzależnione od wielu czynników, w tym od wielkości guza, stopnia jego zaawansowania oraz obecności przerzutów. Główną metodą leczenia pozostaje chirurgiczne usunięcie guza, które może obejmować:

• Lumpektómię – usunięcie samego guza wraz z niewielkim marginesem zdrowej tkanki,
• Mastektomię częściową – usunięcie jednego lub kilku gruczołów mlekowych w obrębie jednej listwy mlecznej,
• Mastektomię radykalną jednostronną lub obustronną – usunięcie całej listwy mlecznej po jednej lub obu stronach.

Decyzja o zakresie operacji zależy od wyników diagnostycznych oraz oceny ryzyka przerzutów. W przypadkach nowotworów złośliwych często konieczne jest wykonanie bardziej rozległego zabiegu w celu ograniczenia ryzyka wznowy.

Terapia wspomagająca i postępowanie pooperacyjne

Po zabiegu chirurgicznym istotne jest monitorowanie stanu zdrowia psa oraz wdrożenie odpowiednich działań terapeutycznych. W przypadku nowotworów złośliwych często stosuje się dodatkowe metody leczenia, takie jak:

• Chemioterapia – stosowana w przypadkach zaawansowanych nowotworów złośliwych lub przy obecności przerzutów,
• Radioterapia – wykorzystywana głównie w sytuacjach, gdy usunięcie guza nie było możliwe w całości lub istnieje ryzyko wznowy,
• Terapia hormonalna – w przypadkach hormonozależnych nowotworów.

Bardzo ważnym aspektem postępowania pooperacyjnego jest również odpowiednia opieka nad raną chirurgiczną, stosowanie leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych oraz regularne wizyty kontrolne u lekarza weterynarii. Właściciel psa powinien także zwracać uwagę na ewentualne objawy nawrotu choroby, takie jak pojawienie się nowych guzków, utrata apetytu, osłabienie czy problemy z oddychaniem.

Objawy

Lokalizacja i Występowanie

Guzy gruczołu mlekowego najczęściej rozwijają się u starszych psów, chociaż mogą pojawić się także u młodszych osobników. Zmiany te występują najczęściej w okolicach piersi, które u psów zbudowane są z kilku par gruczołów. W zależności od stopnia złośliwości i wielkości, guz może być pojedynczy lub wieloraki, co ma znaczenie przy ocenie dalszego przebiegu choroby.

Zmiany Skórne i Lokalny Obraz Guza

Jednym z pierwszych i najbardziej zauważalnych objawów guzów gruczołu mlekowego jest pojawienie się wyczuwalnej, często niejednorodnej masy.

• Wyczuwalne guzki lub obrzęk – Guz może mieć różną wielkość, od kilku milimetrów do kilku centymetrów średnicy. W dotyku często wyczuwalna jest twarda lub miękka masa, która nie przemieszcza się swobodnie.
• Zmiany powierzchniowe – Skóra pokrywająca guz może wykazywać zmiany w strukturze, takie jak zgrubienia, nierówności, a nawet owrzodzenia. W niektórych przypadkach na powierzchni guza można dostrzec przebarwienia lub wyraźne zmiany koloru.

Objawy Miejscowe

Guzy gruczołu mlekowego mogą powodować szereg lokalnych objawów, które często sygnalizują konieczność konsultacji z lekarzem weterynarii.

• Ból i tkliwość – Miejsce zmiany może być bolesne w dotyku, co powoduje dyskomfort u psa. Zauważalne może być unikanie dotyku lub lizanie zmienionego obszaru.
• Wydzielina z guza – W niektórych przypadkach guz może wydzielać płyn lub ropę, zwłaszcza gdy dochodzi do wtórnej infekcji lub owrzodzenia.
• Przyrośnięcie do otaczających tkanek – W zaawansowanych przypadkach guz może zacząć naciekać sąsiednie struktury, co utrudnia oddzielenie zmiany od zdrowych tkanek przy badaniu palpacyjnym.

Powiększenie Węzłów Chłonnych

Jednym z ważnych objawów, na który warto zwrócić uwagę, jest powiększenie regionalnych węzłów chłonnych.

• Obrzęk węzłów – W miarę postępu choroby, szczególnie w przypadku guzów złośliwych, węzły chłonne w pobliżu piersi mogą ulec powiększeniu.
• Zmiana konsystencji – Powiększone węzły mogą stać się twarde i nieprzyjemne przy dotyku, co wskazuje na możliwość przerzutów nowotworowych.

Objawy Ogólnoustrojowe

Chociaż początkowo zmiany są ograniczone do obszaru gruczołu mlekowego, w miarę rozwoju choroby mogą pojawić się objawy systemowe:

• Spadek masy ciała – Utrata wagi, mimo niezmienionej diety, jest częstym objawem zaawansowanego stadium choroby.
• Obniżona energia i apatia – Pies może wydawać się osłabiony, mniej aktywny i unikać codziennych aktywności, co jest wynikiem ogólnego pogorszenia stanu zdrowia.
• Problemy z apetytu – Niektóre psy mogą stracić zainteresowanie jedzeniem, co dodatkowo wpływa na ich kondycję fizyczną.

Zmiany Behawioralne i Dyskomfort

Obserwacje właścicieli mogą dostarczyć cennych informacji o stanie zdrowia psa, zwłaszcza gdy zmiany behawioralne idą w parze z wyczuwalnymi guzami.

• Unikanie dotyku – Jeśli pies zaczyna unikać głaskania lub dotyku w okolicy piersi, może to być spowodowane bólem związanym z obecnością guza.
• Częste lizanie – Nadmierne lizanie zmienionego obszaru może świadczyć o dyskomforcie, a także o próbie samodzielnego złagodzenia bólu lub podrażnienia.

Czynniki Ryzyka i Predyspozycje

Niektóre czynniki mogą zwiększać ryzyko wystąpienia guzów gruczołu mlekowego u psów.

• Stan cyklu hormonalnego – Samice, które nie są kastrowane lub są kastrowane po osiągnięciu dojrzałości, mają większe ryzyko rozwoju nowotworów gruczołu mlekowego.
• Genetyka – U niektórych ras, takich jak spaniele czy pudle, obserwuje się wyższe występowanie tego typu guzów, co sugeruje wpływ czynników genetycznych.
• Historia hormonalna – Wystawienie na działanie hormonów, szczególnie estrogenu, również przyczynia się do zwiększonego ryzyka zachorowania.

Znaczenie profilaktyki i wczesnej kastracji

Jednym z najważniejszych działań profilaktycznych w zakresie nowotworów gruczołu mlekowego jest sterylizacja suk w młodym wieku. Badania wykazały, że kastracja przed pierwszą cieczką znacząco zmniejsza ryzyko wystąpienia nowotworów gruczołu mlekowego. Ponadto regularne badania kontrolne i samodzielne badanie gruczołów mlekowych przez właścicieli pozwalają na wczesne wykrycie ewentualnych zmian i podjęcie szybkiej interwencji weterynaryjnej.

---

Onkologia Weterynaryjna Animal Center

---