Autoimmunologiczne zapalenie dziąseł u kota

Autoimmunologiczne zapalenie dziąseł u kota to przewlekła i bolesna choroba jamy ustnej, w której układ odpornościowy reaguje nadmiernie na bodźce obecne w obrębie zębów i dziąseł. W praktyce weterynaryjnej problem ten często wiąże się z zespołem przewlekłego zapalenia jamy ustnej kotów, określanym jako FCGS. Choroba może znacząco utrudniać jedzenie, pielęgnację sierści i codzienne funkcjonowanie zwierzęcia.

Szacuje się, że przewlekłe zapalenie dziąseł i jamy ustnej dotyczy około 0,7–12% kotów, w zależności od badanej populacji. Choć nie jest to najczęstsza choroba stomatologiczna, należy do bardziej wymagających terapeutycznie ze względu na silny ból i skłonność do nawrotów.

Czym jest autoimmunologiczne zapalenie dziąseł u kota?

Określenie „autoimmunologiczne” jest używane potocznie, ponieważ w rozwoju choroby kluczową rolę odgrywa nieprawidłowa lub nadmierna odpowiedź układu odpornościowego. Organizm kota reaguje bardzo intensywnie na płytkę bakteryjną i inne antygeny obecne w jamie ustnej, co prowadzi do przewlekłego stanu zapalnego.

Zmiany mogą obejmować nie tylko dziąsła, ale także błonę śluzową policzków, okolice łuków podniebienno-językowych oraz tylną część jamy ustnej. Tkanki są mocno zaczerwienione, obrzęknięte, a czasami również owrzodziałe i łatwo krwawią.

Jakie są objawy choroby?

Najbardziej charakterystycznym objawem jest ból podczas jedzenia. Kot może podchodzić do miski z apetytem, ale po próbie pogryzienia pokarmu nagle się wycofywać. Często wybiera miękką karmę, połyka większe kawałki bez gryzienia albo całkowicie odmawia jedzenia.

Mogą pojawić się także ślinienie, nieprzyjemny zapach z pyska, krwawienie z dziąseł oraz częste pocieranie pyszczka łapą. Niektóre koty przestają się dokładnie myć, ponieważ otwieranie pyska i ruchy języka sprawiają im ból. W konsekwencji sierść może stać się matowa i zaniedbana.

Przewlekły ból często prowadzi również do zmiany zachowania. Kot może być bardziej drażliwy, wycofany, mniej aktywny lub niechętny do kontaktu z opiekunem. Przy dłuższym ograniczeniu pobierania pokarmu może dojść do utraty masy ciała.

Dlaczego rozwija się autoimmunologiczne zapalenie dziąseł?

Dokładna przyczyna choroby nie zawsze jest możliwa do jednoznacznego określenia. Uważa się, że znaczenie ma połączenie kilku czynników: nadmiernej reakcji układu odpornościowego, obecności płytki bakteryjnej oraz indywidualnej predyspozycji kota.

W diagnostyce bierze się również pod uwagę choroby wirusowe, między innymi zakażenie kocim kaliciwirusem, a także FIV i FeLV. Samo wykrycie wirusa nie oznacza jednak, że jest on bezpośrednią przyczyną zapalenia. Choroba ma zazwyczaj bardziej złożone podłoże.

Jak wygląda diagnostyka?

Lekarz weterynarii ocenia rozległość zmian w jamie ustnej, stan zębów, obecność kamienia nazębnego oraz inne choroby stomatologiczne. Pełne badanie często wymaga znieczulenia ogólnego, ponieważ bolesność może uniemożliwiać dokładną ocenę przytomnego kota.

Istotną częścią diagnostyki jest stomatologiczne badanie RTG. Pozwala ono wykryć zmiany znajdujące się poniżej linii dziąseł, w tym resorpcję zębów czy zaawansowaną chorobę przyzębia. W wybranych przypadkach wykonuje się również badania krwi i testy w kierunku chorób zakaźnych.

Jak leczy się autoimmunologiczne zapalenie dziąseł u kota?

Leczenie dobiera się indywidualnie, ale w wielu przypadkach najważniejszym elementem terapii jest usunięcie zębów będących źródłem przewlekłej stymulacji immunologicznej. W zależności od rozległości zmian mogą to być wybrane zęby albo większość zębów przedtrzonowych i trzonowych.

Badania wskazują, że po zabiegach ekstrakcyjnych wyraźną poprawę lub ustąpienie objawów uzyskuje się u około 60–80% leczonych kotów. Część pacjentów nadal wymaga jednak dodatkowego leczenia przeciwbólowego, przeciwzapalnego lub immunomodulującego.

Kot może bardzo dobrze funkcjonować nawet po rozległym usunięciu zębów. Po wygojeniu jamy ustnej wiele zwierząt odzyskuje apetyt, zaczyna chętniej się bawić i ponownie dbać o sierść. Jeśli opiekun zauważa silne zaczerwienienie dziąseł, ból podczas jedzenia, ślinienie lub nieprzyjemny zapach z pyska, warto umówić kota na konsultację stomatologiczną w Animal Center.

---

Stomatologia weterynaryjna Animal Center

ul. Zamiany 12, 02-786 Warszawa

---